Istotną zmianę do sposobu obliczania wyników wykonania testów inteligencji wniósł amerykański psycholog David Wechsler. Pracując nad konstrukcją testu inteligencji dla dorosłych, przy ustalaniu sposobu obliczania wyniku badania, napotkał wspomniane już trudności wynikające z braku proporcjonalnego przyrostu inteligencji do wieku życia u osób dorosłych. Zdecydował się zatem zrezygnować z koncepcji IQ rozwojowego i wykorzystać fakt, iż rozkład poziomu inteligencji ma właściwości rozkładu normalnego. W 1939 roku wydał test inteligencji dla dorosłych, nazywany Testem Inteligencji Wechsler-Bellevue (Bellevue – nazwa szpitala w Nowym Jorku, w którym pracował Wechsler), w którym zastosował nową koncepcję obliczania wyników, nie odwołującą się do pojęcia wieku umysłowego.

Wynik testu Wechslera stanowi sumę punktów uzyskanych za wykonanie poszczególnych podtestów i określa się go jako wynik surowy. Przebadanie odpowiednio dużej grupy osób tym testem (normalizacja) pozwoliło ustalić rozkłady empiryczne oraz określić wartości średnich i odchyleń standardowych (SD) dla wyników surowych w różnych grupach wiekowych. Ponieważ wartości te mogą znacznie różnić się w poszczególnych przedziałach wiekowych, wyniki surowe osób w różnym wieku nie mogą być ze sobą bezpośrednio porównywane.

Na przykład, wynik surowy równy 140 uzyskany przez osobę w wieku 25 lat nie jest tożsamy z takim samym wynikiem surowym uzyskanym przez osobę w wieku 65 lat, ponieważ średni wynik surowy w grupie dwudziestolatków wynosi 150, a w grupie sześćdziesięciolatków 130. A zatem, wynik surowy równy 140 wskazuje, że poziom inteligencji 25-latka jest wyraźnie niższy niż średnia w tej grupie wiekowej, natomiast ten sam wynik surowy wskazuje, że poziom inteligencji 60-latka jest wyraźnie wyższy niż średnia w jego grupie wiekowej. Istnieje zatem konieczność sprowadzenia wyników surowych osób z różnych przedziałów wiekowych do jednej, wspólnej skali, tak, aby były ze sobą porównywalne. Wechsler postanowił wykorzystać do tego celu znaną już wówczas z testów binetowskich i popularną skalę pomiarową ilorazu inteligencji. Do skali tej wprowadził jednak pewną zmianę. W stosowanym wówczas Teście Stanford-Binet rozkład wyników w skali ilorazu inteligencji charakteryzował się średnią równą 100 i odchyleniem standardowym równym 16. Konstruując swój test, Wechsler zdecydował się przyjąć odmienną wartość odchylenia standardowego – równą 15.

Przetransponowanie wyników surowych na wyniki w skali IQ wymaga ujęcia wyniku surowego uzyskanego w teście przez konkretną osobę w jednostkach odchylenia standardowego. Oznacza to, iż należy określić, o jaką część odchylenia standardowego wynik ten odchyla się od wartości średniej w danej grupie wiekowej. Następnie wynikowi takiemu należy przypisać taką wartość ze skali IQ, która odchyla się o dokładnie tę samą część odchylenia standardowego od średniej tej skali. Wartość tę nazywa się wynikiem przeliczonym.

Na przykład, odchylenie standardowe w rozkładzie empirycznym wyników surowych w grupie dwudziestolatków wynosi 20, a średnia wynosi 150. Oznacza to, że wynik surowy równy 140 uzyskany przez 25-latka odchyla się o 10 punktów, czyli o 1/2 odchylenia standardowego w dół od średniej. Wartość 1/2 odchylenia standardowego w skali IQ wynosi 7,5, odchylenie o tę wartość w dół od średniej równej 100, da wynik przeliczony 92,5, który zaokrągla się do pełnej wartości 93. Zatem, wynik surowy 140 uzyskany przez 25-latka odpowiadać będzie wynikowi przeliczonemu równemu 93 na skali IQ. Z kolei, załóżmy, że w przedziale wiekowym sześćdziesięciolatków średnia rozkładu empirycznego wyników surowych wynosi 130, a odchylenie standardowe 30. Wynik surowy równy 140 uzyskany przez 65-latka odchyla się zatem w górę od średniej o wartość 1/3 odchylenia standardowego. W skali IQ, 1/3 odchylenia standardowego jest równa 5, a więc wynik przeliczony uzyskany przez 65-latka wyniesie na tej skali 100+5=105.

Formalnie transpozycję wyniku surowego na wynik przeliczony (czyli wartość na skali IQ) przedstawia się w postaci wzoru:

gdzie

• x oznacza wynik surowy uzyskany w teście przez konkretną osobę
• μ oznacza wartość średnią wyników surowych w danej grupie wiekowej i
• σ oznacza wartość odchylenia standardowego wyników surowych w danej grupie wiekowej.

W praktyce, podręczniki testów inteligencji zawierają gotowe już tablice przeliczeniowe dla poszczególnych grup wiekowych, pokazujące jakie wyniki przeliczone (wyniki na skali IQ) odpowiadają wynikom surowym. Korzystający z testu psycholog nie musi zatem samodzielnie dokonywać tych przeliczeń.

Dla uzyskanego w ten sposób wyniku testu inteligencji stosuje się tradycyjnie nazwę IQ, choć faktycznie nie ma on już nic wspólnego ze stosunkiem wieku umysłowego do wieku życia. Ponieważ wynik ten w istocie wskazuje na wielkość, o jaką wynik badanego odchyla się od średniej w populacji, a także dla odróżnienia go od pojęcia IQ rozwojowego, w terminologii fachowej nazywa się go IQ dewiacyjnym (ang. deviation – odchylenie). Testy, w których stosuje się tę metodę obliczeń, określa się także czasami jako skale punktowe (wynik surowy uzyskuje się przez zsumowanie punktów przyznanych za poszczególne zadania).

Zdecydowana większość współcześnie stosowanych testów inteligencji wykorzystuje IQ dewiacyjny. Do najważniejszych z nich należą ukazujące się co pewien czas kolejne rewizje skal wechslerowskich: Skali Inteligencji Wechslera dla Dorosłych (WAIS), Skali Inteligencji Wechslera dla Dzieci (WISC) i Skali Inteligencji Wechslera dla Dzieci Przedszkolnych (nieznormalizowana w Polsce). Także w Skali Stanford-Binet, począwszy od czwartego wydania w 1986 roku, zastosowano już IQ dewiacyjny.